Mutalizm jest bardziej umiarkowaną częścią kolektywistycznego anarchizmu, opartą na ideach Pierre-Josepha Proudhona.

Mutualizm zapewnia łącznik między kolektywistycznym a indywidualistycznym anarchizmem, ponieważ popiera formy zbiorowej własności i własności prywatnej. W ramach mutualizmu samorządni producenci (zarówno grupy, jak i jednostki) odrzucają spekulację i wyzysk oraz sprawiedliwie wymieniają towary i usługi poprzez wzajemnie korzystne umowy gospodarcze. Mutalizm sprzeciwia się kapitalizmowi i posiadaniu własności na dużą skalę (ponieważ oba prowadzą do wyzysku i nierówności), ale dopuszcza własność prywatną na małą skalę opartą na użytkowaniu lub posiadaniu.

Główne cechy mutualizmu można podsumować w następujący sposób:

  • Wzajemność i natura ludzka

Podobnie jak inne formy kolektywistycznego anarchizmu, mutualizm oferuje pozytywny pogląd na ludzką naturę, twierdząc, że ludzie charakteryzują się zdolnościami produkcyjnymi i kreatywnością jako producenci. Ludzie są również postrzegani jako współpracujący i głęboko wierzący w solidarność społeczną. W ramach mutualizmu ludzie byliby w stanie wziąć odpowiedzialność za swoje życie i wchodzić w interakcje poprzez umowy regulujące wymianę towarów.

  • Mutualizm i społeczeństwo

Ludzie byliby łączeni w małe społeczności lub stowarzyszenia na podstawie wzajemnie korzystnych umów regulujących stosunki gospodarcze i społeczne. Tylko rodzina nie byłaby objęta takimi umowami. Społeczności te okazywałyby moralny szacunek dla indywidualności i opierałyby się na posiadaniu, aby zapewnić producentom prawo do owoców swojej pracy oraz posiadania niezbędnych środków (np. ziemi lub narzędzi) do pracy. W ten sposób ludzie mogli posiadać własność prywatną, o ile nie wyzyskiwali ani nie maltretowali innych. Społeczeństwo byłoby postrzegane jako wolne stowarzyszenie niezależnych producentów. Byłoby to wolne społeczeństwa, przestrzegające zasad równości i wolności umów.

  • Mutualizm i państwo

Ponieważ państwo jest postrzegane jako opresyjne, nie ma dla niego miejsca w myśleniu mutualizmu i musi zostać zniesione. Państwo zostałoby usunięte w sposób pokojowy w procesie demokratycznym, gdy popularniejsze stały się idee mutualizmu. Kontrakty zastąpiłyby rząd i sprzeciwiłyby się wszelkim formom władzy. Wspólnoty mutualistyczne utworzyłyby federację i wysłałyby delegatów do rad koordynujących. Ten system polityczny miałby strukturę „oddolną”, oparty na dobrowolnych porozumieniach i wolny od władzy centralnej.

  • Mutualizm i ekonomia

Spółdzielczy system gospodarczy w celu zaspokojenia rzeczywistych potrzeb, z małymi produktywnymi niezależnymi stowarzyszeniami pracowników i systemem wzajemnie korzystnej wymiany opartej na umowach swobodnie zawieranych przez jednostki i stowarzyszenia. Kontrakty nie mogły być zawierane pod przymusem lub w warunkach nierównej wolności. Pracownicy otrzymaliby „prawdziwą wartość” tego, co wyprodukowali, na podstawie zaangażowanego czasu pracy. Narodowy Bank non-profit udostępni stowarzyszeniom i osobom fizycznym kredyt na rozpoczęcie działalności. Produkty mogły być również wymienione na noty kredytowe gwarantowane przez bank. Wzajemna reorganizacja gospodarcza uczyniłaby państwo zbędnym.